WESTERTOREN

De Westertoren (voltooid 1638) is de hoogste kerktoren van Amsterdam met een hoogte van 85 meter (87 meter inclusief de haan). Hij staat ongeveer 85 centimeter uit het lood en is een van de bekendste bezienswaardigheden van de hoofdstad. De Westertoren is verreweg de meest bezongen en beschreven kerktoren van Amsterdam, bijgenaamd 'de Lange Jan', 'de Ouwe Wester' of 'de Parel van de Jordaan'. De toren is ontworpen door  stadsbouwmeester Hendrick de Keyser (1565-1621). De Keyser overleed een jaar na aanvang van de bouw. De kerk en de toren zijn toen onder leiding van zijn zoon, stadssteenhouwer en bouwmeester Pieter de keyser en stadsmetselaar Cornelis Dankersz de Rij, verder afgebouwd.

In de 17de eeuw onderging Amsterdam opnieuw een aanzienlijke uitbreiding van zijn grondgebied. Omstreeks 1613 werd begonnen met de aanleg van de beroemde grachtengordel: Herengracht, Keizersgracht en Prinsengracht (het eerste deel hiervan tot aan de Leidsegracht; na 1655 doorgetrokken tot over de Amstel). Dit uitbreidingsplan was ontworpen door de stadstimmerman Hendrick Jacobsz. Staets en de landmeter Lucas Jansz. Sinck. Hier vestigden zich vooral de rijke kooplieden. Ten westen van de Prinsengracht onstond het zogenaamde 'Nieuwe Werk': de tegenwoordige Jordaan. In deze wijk vonden vooral werklieden en kleine handelaren een onderdak. Natuurlijk waren ook in deze nieuwe stadswijken kerken nodig. Het eerst onstond de Noorderkerk op de Noordermarkt, in 1620-1623 gebouwd. Maar al in 1615 werden plannen gemaakt voor een veel grotere kerk in de grachtengordel: de tegenwoordige Westerkerk (1620-1631). Tegelijk met de bouw van de kerk begon men ook met de toren aan de westzijde hiervan. Hendrick de Keyser had oorspronkelijk de toren een bekroning willen geven die zou bestaan uit een twaalfhoekige en daarboven een achthoekige geleding, maar tien jaar na zijn dood werd zijn ontwerp op uitdrukkelijke wens van het stadsbestuur ingrijpend veranderd; de toren kreeg nu een bekroning van uitsluitend vierkante geledingen. De keizerskroon uit het oorspronkelijk ontwerp werd gehandhaafd.

Luidklokken (luiklokkken) en carillon (beiaard)

De Westertoren heeft 3 luidklokken, 2 slagklokken en 50 carillon klokken.

  • De Eerste luidklok (midden) weegt 3137 kilogram, heeft een middellijn van 164 centimeter en een slagtoon B. De klok is gegoten in 1686 door Claude frèmy.
  • De Tweede luidklok (noordzijde) weegt 1495 kilogram, heeft een middellijn van 131 centimeter en een slagtoon Dis. De klok is gegoten in 1658 door Francois Hemony.
  • De Derde luidklok (zuidzijde) weegt 800 kilogram, heeft een middellijn van 109 centimeter en een slagtoon Fis, en is ook in 1658 gegoten door Francois Hemony.

De grootste slagklok (heeluurklok met slagtoon F) van Amsterdam  is in 1636 gegoten door Assuerus Koster en weegt 7509 kg. De tweede, ook door Assuerus Koster in 1636 gegoten slagklok (halfuurklok met slagtoon A) weegt 3700 kilogram en hangt helemaal bovenin, vlak onder de keizerskroon.

Het carillon bestaande uit 50 klokken (met nu een totaal gewicht van 10215 kilogram), oorspronkelijk in 1658 gegoten door Francois Hemony en waarvan heden nog 24 Hemony klokken die in 1959 door de Klokkengieterij Firma Eijsbouts te Asten zijn gerestaureerd en schoongemaakt. Er zijn een aantal kleinere klokken vernieuwd. Het carillon wordt elke dinsdag van 12:00 tot 13:00 bespeelt door beiaardier Boudewijn Zwart.

De keizerskroon

Boven op de Westertoren bevindt zich de keizerskroon ontworpen door Hendrick de Keyzer naar voorbeeld van de kroon van keizer Rudolf II (1552-1612). Maximiliaan I verleende in 1489 aan de stad Amsterdam het recht de keizerskroon boven haar wapen te voeren. Van 1906 tot 2006 geel van kleur en tijdens de restauratie 2006-2007 heeft restauratiearchitect Walter Kramer (1937-2010) de kroon weer teruggebracht naar de originele kleur blauw.

Anno

In het natuurstenen gedeelte van de toren, boven het wapen van Amsterdam staat op vierzijden vermeld: Anno 1637 in Latijnse cijfers.

cb staat voor M of 1000

b staat voor D of 500

C staat voor C of 100

X staat voor  X of 10

V staat voor V of 5

I  staat voor  I of 1

 

WEST TOWER
The Westertoren or 'West tower' (completed 1638) is the highest church tower in Amsterdam with a height of 85 meters (87 meters including the rooster). It is about 85 centimetres off the lead and is one of the most famous sights in the capital. The Westertoren is by far the most sung and described church tower of Amsterdam, nicknamed 'de Lange Jan', 'de Ouwe Wester' or 'de Parel van de Jordaan'. The tower was designed by city architect Hendrick de Keyser (1565-1621). De Keyser died a year after construction began. The church and the tower were then completed under the leadership of his son, city stonemason and master builder Pieter de keyser and city mason Cornelis Dankersz de Rij.

In the 17th century Amsterdam again underwent a considerable expansion of its territory. Around 1613, the construction of the famous ring of canals Herengracht, Keizersgracht and Prinsengracht (the first part of this to the Leidsegracht; after 1655 it continued to the Amstel) was started. This expansion plan was designed by the city carpenter Hendrick Jacobsz Staets and the surveyor Lucas Jansz. Sinck. The rich merchants in particular settled here. To the west of the Prinsengracht came the so-called 'New Work': the present Jordaan. In this district mainly workmen and small traders found shelter. Of course churches were also needed in these new city districts. The Noorderkerk was first built on the Noordermarkt, built in 1620-1623. But already in 1615 plans were made for a much larger church in the ring of canals: the present Westerkerk (1620-1631). At the same time as the church was built, the tower on the west side of the church was built. Hendrick de Keyser had originally intended to crown the tower with a twelve-sided and an octagonal section above it, but ten years after his death his design was radically changed at the express wish of the city council; the tower was now crowned with a crowning of exclusively square sections. The imperial crown from the original design was maintained.

Bells (bells) and carillon (carillon)
The Westertoren has 3 bells, 2 bells and 50 carillon bells.

The First bell (middle) weighs 3137 kilograms, has a diameter of 164 centimetres and a ring B. The bell was cast in 1686 by Claude frèmy.
The Second bell (north side) weighs 1495 kilograms, has a centreline of 131 centimeters and a ring Dis. The bell was cast in 1658 by Francois Hemony.
The Third bell (south side) weighs 800 kilograms, has a diameter of 109 centimetres and a stroke tone F-sharp, and was also cast in 1658 by Francois Hemony.
Amsterdam's largest striking clock (whole hour clock with the F beep) was cast in 1636 by Assuerus Koster and weighs 7509 kg. The second, also cast by Assuerus Koster in 1636 (half-hour clock with the A beep) weighs 3700 kilograms and hangs at the very top, just below the imperial crown.

The carillon consists of 50 bells (now with a total weight of 10215 kilograms), originally cast in 1658 by Francois Hemony and of which 24 Hemony bells still exist today, which were restored and cleaned in 1959 by the bell-foundry Firma Eijsbouts in Asten. A number of smaller bells have been renewed. The carillon is played every Tuesday from 12:00 to 13:00 by carillonneur Boudewijn Zwart.

The imperial crown
On top of the Westertoren is the imperial crown designed by Hendrick de Keyzer after the example of the crown of Emperor Rudolf II (1552-1612). In 1489 Maximilian I granted the city of Amsterdam the right to carry the imperial crown above her coat of arms. From 1906 to 2006 yellow in color and during the restoration 2006-2007 restoration architect Walter Kramer (1937-2010) brought the crown back to its original color blue.

Anno
In the natural stone part of the tower, above the coat of arms of Amsterdam is mentioned on four sides: Anno 1637 in Latin numerals.

cb stands for M or 1000

b stands for D or 500

C stands for C or 100

X stands for X or 10

V stands for V or 5

I stands for I or 1

 

Impression: